
Кентау қаласының білім бөлімі әдістемелік кабинеттің жылдық жоспарына сәйкес «5 қыркүйек — Қазақстан халқы тілдері күніне» орай халықаралық «Қазақ тілі» қоғамының «Ұлттық диктант» жалпы халықтық жобасы аясында 15 қыркүйек күні Ы.Алтынсарин атындағы №1 мектеп-гимназиясында «Бірыңғай диктант жазу» сағаты өткізілді. 5,11-сыныптар бойынша 797 оқушы қамтылып, жазба жұмысын орындады. «Бірыңғай диктант жазудың» мақсаты — қазақ тілінде сауатты жазуды насихаттап, жазу мәдениетін жетілдіру, ұлттық бірегейлікті нығайту болып табылады.
Жазу мәдениеті – адамның ойы мен сезімін сауатты, түсінікті әрі әсерлі жеткізу қабілеті. Ол тек қана тіл білімінің емес, жалпы қоғамның мәдени деңгейін көрсететін маңызды көрсеткіш болып табылады. Қазіргі заманда жазу мәдениетін жетілдіру мәселесі ерекше мәнге ие, себебі ақпарат алмасудың басым бөлігі жазбаша түрде жүзеге асады.
Жазу мәдениетін жетілдіру ең алдымен сауаттылықтан басталады. Дұрыс орфография мен пунктуацияны меңгеру – кез келген мәтіннің сапасын арттыратын негізгі шарт. Әрбір адам ана тілінің заңдылықтарын терең түсініп, оны іс жүзінде қолдана білуге тиіс. Сонымен қатар сөздік қорды байыту да маңызды. Қарапайым сөздермен шектелмей, түрлі синонимдерді, бейнелі сөздерді пайдалану жазбаны көркем әрі әсерлі етеді.
Жазу мәдениеті тек грамматикаға ғана байланысты емес. Ол ойды жүйелі құруға, мәтінді логикалық жағынан дұрыс ұйымдастыруға да қатысты. Жазушы немесе оқушы өз ойын нақты жеткізе алмаса, мәтін түсініксіз болып қалады. Сондықтан әрбір сөйлемнің мазмұнға сәйкес құрылуы, абзацтардың байланысы және мәтіннің тұтастығы басты рөл атқарады.
Бүгінгі таңда цифрлық технологияның дамуы жазу мәдениетіне жаңа талаптар қояды. Әлеуметтік желілерде қысқа хабарламалар, смайликтер мен бейресми сөздер көп қолданылып, ресми жазба стиліне кері әсер етуі мүмкін. Сол себепті жастарды сауатты жазуға, ресми-іскерлік стильді меңгеруге үйрету – уақыт талабы. Мектеп пен жоғары оқу орындарында эссе, реферат, ғылыми жұмыс жазу арқылы жазу дағдыларын дамытуға болады.
Жазу мәдениетін жетілдіру тек жеке адамның емес, тұтас қоғамның тіл мәдениетін көтереді. Әдеби шығармаларды оқу, баспасөз материалдарын зерделеу, жазбаша пікір білдіру – әр адамның жазу қабілетін арттыратын тиімді жолдар.
Қорытындылай келе, жазу мәдениеті – тіл мәдениетінің өзегі. Оны жетілдіру үшін сауаттылықты арттыру, сөз байлығын дамыту, ойды жүйелі жеткізу және заманауи талаптарға бейімделу қажет. Жазу мәдениеті жоғары деңгейде болған қоғамның рухани әлеуеті де жоғары болмақ.
