Шардара аудандық орталық ауруханасына қарасты Сырдария елді-мекенінің дәрігерлік-амбулаториясында Конго-қырым геморрагиялық қызбасы , Сібір жарасы, Құтыру аурулары бойынша медицина қызметкерлері арасында семинар өткізілді.
Құтыру — аса қауіпті, өлімге әкелетін вирустық жұқпалы ауру. Бұл аурудың қоздырғышы — құтыру вирусы, ол негізінен ауру жануарлардың сілекейі арқылы жұғады. Құтыру вирусы орталық жүйке жүйесіне шабуыл жасап, миды зақымдайды, нәтижесінде адам немесе жануарда ауыр неврологиялық бұзылыстар туындайды және дер кезінде ем көрсетілмесе, өліммен аяқталады.
Аурудың басты таралу жолы — ит, мысық, түлкі, қасқыр, жарқанат сияқты жабайы және үй жануарларының адамды немесе басқа жануарды тістеуі. Вирус негізінен сілекей арқылы енеді. Тістелген немесе жарақаттанған жер арқылы вирус денеге кіріп, жүйке жүйесі бойымен миға жетеді. Бұл кезең бірнеше күннен бірнеше айға дейін созылуы мүмкін, ол вирустың ену орнына және организмнің ерекшелігіне байланысты болады.
Құтырудың белгілері екі кезеңмен өтеді: бастапқы және паралитикалық (не ашулы) кезең. Алғашқы кезеңде адамда әлсіздік, бас ауруы, дене қызуының көтерілуі, тәбеттің болмауы, жара орнында қышу, жансыздану, ауырсыну байқалады. Ауру асқынған сайын қозғыштық, судан қорқу (гидрофобия), жарықтан, шудан үрейлену, тырысу, тыныс алудың қиындауы сияқты ауыр белгілер пайда болады. Жүйке жүйесі толық зақымдалып, науқас есінен танып, тыныс алу тоқтап, өлімге алып келеді. Бұл кезең басталғаннан кейін емдеу мүмкін емес.
Құтыру — 100% алдын алуға болатын ауру. Ол үшін ең басты шара — алдын ала екпе (вакцинация) салу. Адамды тістеген немесе тырнаған жағдайда, дереу жараны сабынмен жақсылап жуып, антисептикпен өңдеп, тез арада медициналық көмекке жүгіну қажет. Егер тістеген жануар құтырған болуы мүмкін болса, адамға міндетті түрде құтыруға қарсы екпе салынады. Екпенің толық курсы 4-6 рет салынады және оны тоқтатуға болмайды.
Құтырудың алдын алу үшін үй жануарларын жыл сайын құтыруға қарсы егіп отыру керек. Жабайы жануарлармен қарым-қатынасқа түспеу, орманды аймақтарда сақ болу маңызды. Балаларды қаңғыбас иттер мен мысықтардан аулақ ұстау қажет.
Қазақстанда құтыру — тіркелген аурулар қатарына жатады. Әсіресе ауылдық жерлерде жиі кездеседі. Денсаулық сақтау және ветеринария қызметтері жыл сайын бұл аурудың алдын алу шараларын жүргізіп отырады. Бірақ, кез келген азамат бұл ауру туралы толық ақпарат білуі және сақтық шараларын ұстануы тиіс.
Қорыта айтқанда, құтыру — өте қауіпті, бірақ алдын алуға болатын ауру. Адам өміріне төнетін бұл қатерді болдырмау үшін жануарларға сақтықпен қарап, олармен дұрыс қарым-қатынас жасау, екпелерді уақтылы алу және тістелген жағдайда дереу дәрігерге қаралу — басты талап.
