Кене энцефалиті.

Кене энцефалиті.

Кене энцефалиті — орталық жүйке жүйесін зақымдайтын, вирустық сипаттағы қауіпті жұқпалы ауру. Бұл ауру көбінесе табиғи ошақтарда кездесетін кене арқылы жұғады. Кене энцефалиті адамның миы мен жұлын қабықтарын зақымдап, ауыр неврологиялық асқынуларға әкелуі мүмкін.

Аурудың қоздырғышы:

Кене энцефалитінің қоздырғышы — Flavivirus тұқымдасына жататын вирус. Бұл вирус көбінесе орман кенелерінің сілекейінде болады. Инфекция адамға кене шаққанда, әсіресе вируспен залалданған кене теріге жабысып, қан сорған кезде беріледі.

Жұғу жолдары:

1. Кене шағуы арқылы — бұл ең жиі таралған жол.

2. Термиялық өңделмеген сүт өнімдері арқылы — көбінесе ешкі немесе қой сүтін қайнатпай ішкен кезде.

3. Сирек жағдайларда — лабораториялық жолмен, мысалы, вируспен жұмыс істегенде.

Инкубациялық кезең:

Әдетте 7-14 күн, кейде 3-28 күнге дейін созылады. Осы кезеңде адамда ауру белгілері болмайды.

Ауру белгілері:

Кене энцефалитінің екі фазасы болады:

1. Бірінші фаза (вирустық):

Әлсіздік, шаршау;

Бас ауруы;

Дене қызуының көтерілуі (38–40°C дейін);

Бұлшықет ауруы;

Жүрек айнуы, кейде құсу.

Бұл фаза 2–7 күнге созылады. Кейде осыдан кейін толық жазылып кетуі мүмкін, бірақ көптеген науқастарда екінші фаза басталады.

2. Екінші фаза (неврологиялық):

Қатты бас ауруы;

Мойын бұлшықеттерінің сіресуі (қатты ауырсыну мен қимылдың қиындауы);

Есінен тану, галлюцинациялар;

Паралич, парез (қозғалыс қабілетінің төмендеуі немесе жоғалуы);

Құрысулар;

Естің шатасуы.

Бұл фаза мидың немесе жұлынның зақымданғанына байланысты ауыр өтеді.

Аурудың түрлері:

1. Менингеалды форма – ми қабықтарының қабынуы;

2. Менингоэнцефалиттік форма – ми тіндерінің қабынуы;

3. Полиомиелиттік форма – бұлшық ет әлсіздігі мен салдануға әкелетін ауыр түрі.

Асқынулары:

Қозғалыс жүйесінің бұзылуы (салдану, парез);

Созылмалы бас ауруы;

Естің әлсіреуі;

Интеллектуалдық қабілеттің төмендеуі;

Мүгедектікке әкелуі мүмкін;

Кейде өліммен аяқталады.

Диагностика:

Эпидемиологиялық анамнез (кене шағуы болғаны);

Қан мен жұлын сұйықтығын зерттеу;

Серологиялық әдістер (IgM, IgG антиденелерін анықтау);

ПТР (вирустың ДНҚ-сын анықтау).

Емдеу:

Кене энцефалитіне қарсы арнайы вирусқа қарсы ем жоқ. Ем симптоматикалық және қолдаушы түрде жүргізіледі:

Дене қызуын төмендету;

Бас ауруын басу;

Миға түсетін қысымды азайту;

Нейропротекторлар;

Иммуноглобулиндер;

Реабилитациялық ем (массаж, физиотерапия).

Алдын алу шаралары:

1. Вакцинация – кене энцефалитіне қарсы ең тиімді қорғаныс жолы. Екпе маусым алдында, яғни көктемде жасалады.

2. Кене шағудан сақтану:

Орманға барғанда жабық киім кию;

Репелленттер қолдану;

Орманнан кейін денені мұқият қарап шығу;

Кенені дер кезінде және дұрыс алу.

Кене энцефалиті — ауыр және қауіпті ауру. Уақтылы вакцина алу және жеке сақтық шараларын сақтау арқылы бұл аурудың алдын алуға болады. Кене шаққан жағдайда дереу медициналық көмекке жүгіну қажет.