1- ҚАЗАН ҚАРТТАР КҮНІ.Қазақ халқы ежелден үлкенге құрмет көрсетіп, қарияларын қадірлеуді өмірлік ұстаным еткен дана халық. «Қарты бар үйдің қазынасы бар» деген мақал – осы ұлы дәстүрдің мәнін терең жеткізетін нақыл сөз. Бұл сөздің түп-төркіні – жасы үлкен адамды тек жасы үшін ғана емес, өмірлік тәжірибесі мен даналығы үшін қадірлеу екенін білдіреді. Қария – өткен мен бүгіннің арасындағы алтын көпір, ұлттың рухани тірегі.
Қариясы бар үйде әрдайым береке мен тыныштық орнайды. Өйткені үлкен кісілер – сабырлы, көреген, өмірдің ащы-тұщысын татқан жандар. Олар өмір жолында көрген қиындықтары мен қуаныштарынан қорытынды жасап, кейінгі ұрпағына ақыл айтып, жөн сілтеп отырады. Мұндай ақыл – кітаптан немесе сабақтан таба алмайтын өмір мектебі. Сондықтан дана халқымыз үлкеннің батасын алып, ақылын тыңдауды ең үлкен сауаптың бірі деп білген.
Қарияның бар болуы – отбасы үшін үлкен нығмет. Үлкеннің батасы мен дұғасы сол үйге құт пен береке әкеледі деп сенген қазақ. «Батамен ер көгереді, жаңбырмен жер көгереді» деген нақыл да осыдан туған. Қарияның батасын алған бала өнегелі, әдепті, кішіпейіл болып өседі. Ол өзінен үлкенді сыйлап, өзінен кішіні қамқорлай білетін тұлғаға айналады.
Қазіргі заманда кейде қариялардың қадірі ұмытылып бара жатқандай көрінеді. Кейбір жастар үлкеннің сөзін тыңдамай, өз білгенімен жүруге бейім. Бұл – ұлттың рухани әлсіреуіне әкелетін жағымсыз құбылыс. Себебі ата-әже тәрбиесі көрген бала – ұлттың болашағын сақтайтын алтын көпір. Сондықтан әр отбасында қарияның орны ерекше болуға тиіс.
Қазақ қоғамында қариялар тек отбасының емес, тұтас ауылдың ақылшысы болған. Олар ел арасындағы дауды шешіп, жастарды ізгілікке баулып, дәстүр мен салтты сақтап отырған. Міне, сондықтан да халық «Қариясы бар ел – қазыналы ел» дейді. Бұл сөздің мәні – қариясы бар елдің жаны тірі, рухы биік, болашағы жарқын дегенге саяды.
Қорытындылай келе, «Қарты бар үйдің қазынасы бар» деген мақал – ұлт тәрбиесінің өзегі. Қария – отбасының бақыты, елдің берекесі, ұлттың ұяты. Сол себепті әрбір жас өз үйіндегі, өз ортасындағы үлкен кісілерді қадірлеп, олардың өмірлік тәжірибесінен үлгі алуы қажет. Өйткені қарияны құрметтеу – өткенге тағзым, болашаққа қамқорлық, ал мұндай үй – нағыз қазынаға толы қасиетті шаңырақ.
