ҚЫЛМЫСТЫҢ АЛДЫН АЛУ ОРТАҚ МІНДЕТ.Мақсаты – оқушылардың құқықтық сауаттылығын арттыру, заңды құрметтеуге тәрбиелеу және қоғамға жауапкершілікпен қарау мәдениетін қалыптастыру.Буллинг – бұл бір адам немесе топ тарапынан басқа адамға әдейі және жүйелі түрде жасалатын агрессиялық, қорлаушы немесе кемсіту әрекеттері. Буллинг көбінесе мектептерде, колледждерде немесе жұмыс орындарында кездеседі. Оның негізгі түрлері – физикалық (ұру, итеру), вербалды (мазақ ету, балағаттау), әлеуметтік (оқшаулау, жаман пікір тарату) және психологиялық қысым көрсету. Буллингтің басты мақсаты – құрбанды қорқытып, оның өзін төмен сезінуіне әкелу.
Буллингтің салдары өте ауыр болуы мүмкін. Құрбан болған адам өз-өзіне сенімін жоғалтып, күйзеліске ұшырайды, кейде тіпті оқу үлгерімі мен денсаулығы да нашарлайды. Ұзақ мерзімді буллинг адамның психикасына үлкен соққы болып, жалғыздық сезімін тудырады. Сондықтан буллингке бейжай қарауға болмайды. Әрбір ата-ана, мұғалім және қоғам мүшесі мұндай жағдайдың алдын алуға атсалысуы керек.
Ал кибербулинг – бұл интернет пен әлеуметтік желілер арқылы жүргізілетін қорлау, мазақ ету немесе беделге нұқсан келтіру әрекеті. Кибербулингтің ерекшелігі – ол кез келген уақытта және кез келген жерден орын алуы мүмкін. Әлеуметтік желілерде тараған жалған ақпарат, қорлайтын пікірлер, әдепсіз фотосуреттер немесе бейнелер адамның психологиялық жағдайына кері әсер етеді.
Кибербулингтің алдын алу үшін интернет мәдениетін сақтау маңызды. Әр адам әлеуметтік желілерде өз әрекетіне жауапты екенін түсінуі керек. Егер біреу кибербулингке тап болса, дәлелдерді (скриншоттар, хаттар) сақтап, ата-анасына, мұғалімге немесе құқық қорғау органдарына хабарласқаны жөн.
Буллинг пен кибербулинг – қазіргі қоғамның өзекті мәселесі. Оларды тоқтату үшін өзара құрмет пен түсіністікке негізделген орта қалыптастыру қажет. Әр адам мейірімділік пен ізгілік танытса, зорлық пен қысым азаяды.
