
Пробация төрт негізгі бағыттан тұрады:
1. Сотқа дейінгі пробация – адам қылмыстық жауапкершілікке тартылар алдында оның жеке басы, жағдайы, қоғамға қауіптілігі туралы ақпарат жинау. Бұл мәліметтер сот шешім қабылдағанда ескеріледі.
2. Сотталғаннан кейінгі пробация – сот адамды бас бостандығынан айырмай жаза тағайындаса, пробация қызметі оны бақылап, міндеттерін орындауын қадағалайды. Мысалы, белгілі бір аймақта жүруге тыйым салу, алкоголь қолданбау, жұмысқа тұру сияқты талаптар.
3. Пенитенциарлық пробация – түрмеден босайтын адамды еркіндікке бейімдеу. Бұл кезде құжаттарын қалпына келтіру, тұрғылықты жерге орналастыру, әлеуметтік көмек ұйымдастыру сияқты шаралар атқарылады.
4. Постпенитенциарлық пробация – түрмеден шыққаннан кейін адамды толық қоғамға бейімдеу, жұмысқа орналастыру, психологиялық қолдау.
Пробацияның басты мақсаты – жазаланған адамға екінші мүмкіндік беру, қоғамда өз орнын табуға көмектесу және қылмыстың алдын алу. Бұл жүйе түрме жүктемесін азайтып қана қоймай, азаматтардың қалыпты өмірге оралуына жол ашады.
Қысқаша айтқанда, пробация – жазаны өтеудің балама түрі әрі түзетуге бағытталған заманауи жүйе.
