
Ана сүті – сәби үшін ең пайдалы әрі қауіпсіз тағам.
Ана сүті баланың иммунитетін күшейтіп, жұқпалы және аллергиялық аурулардың алдын алуға, ас қорыту жүйесінің дұрыс жұмыс істеуіне және ақыл-ойының дамуына оң әсер етеді.
Сонымен қатар, емізу ана денсаулығына да пайдалы: босанғаннан кейін жатырдың тез қалпына келуіне көмектесіп, сүт безі мен аналық без обырының даму қаупін төмендетеді әрі ана мен бала арасындағы ерекше байланысты нығайтады.
Ана сүті – нәрестенің алғашқы айларындағы ең табиғи әрі құнарлы тағам. Оның құрамы баланың жасына, қажеттілігіне және денсаулығына қарай үнемі өзгеріп отырады. Ана сүтінде нәрестенің өсуі мен дамуына қажетті ақуыздар, майлар, көмірсулар, дәрумендер, минералдар, ферменттер, гормондар және иммундық қорғанысқа қатысатын биологиялық белсенді заттар бар.
Ана сүтінің негізгі бөлігін су құрайды. Сондықтан алғашқы алты айда дені сау, толық мерзімінде туған нәрестеге қосымша су көп жағдайда қажет емес. Сүттегі су баланың сұйықтық қажеттілігін қамтамасыз етеді.
Ақуыздар нәрестенің бұлшықеті, ішкі ағзалары мен басқа да тіндерінің қалыптасуына қатысады. Ана сүтіндегі ақуыз сиыр сүтіндегі ақуызға қарағанда нәрестенің ас қорыту жүйесіне жеңілірек сіңеді. Оның құрамында лактоферрин, лизоцим және басқа да қорғаныш ақуыздары бар.
Майлар – нәресте үшін негізгі энергия көздерінің бірі. Сонымен қатар олар ми мен жүйке жүйесінің дамуына, көру қабілетінің қалыптасуына қажет. Ана сүтінде омега-3 және омега-6 май қышқылдары, соның ішінде DHA сияқты маңызды май қышқылдары кездеседі.
Көмірсулардың негізгі түрі – лактоза. Ол энергия береді және кальцийдің сіңуіне көмектеседі. Сонымен бірге ана сүтіндегі олигосахаридтер пайдалы ішек бактерияларының өсуін қолдап, зиянды микроорганизмдердің ішекке жабысып қалуына кедергі жасайды.
Ана сүтінде А, D, Е, К және В тобы дәрумендері, сондай-ақ кальций, фосфор, темір, мырыш және басқа минералдар бар. Олардың мөлшері нәрестенің қажеттілігіне бейімделген. Дегенмен кейбір жағдайда, мысалы, D дәрумені бойынша, балаға дәрігердің ұсынысымен қосымша препарат қажет болуы мүмкін.
Ана сүтінің ерекше қасиеті – оның иммундық қорғаныс жүйесі. Иммуноглобулиндер, әсіресе секреторлық IgA, нәрестенің ішек және тыныс жолдарының шырышты қабаттарын қорғауға көмектеседі. Сонымен қатар сүт құрамындағы иммундық жасушалар, лактоферрин және лизоцим инфекцияларға қарсы табиғи қорғанысқа ықпал етеді.
Ана сүті босанғаннан кейінгі кезеңдерге қарай өзгереді. Алғашқы күндері бөлінетін уыз қою әрі мөлшері аз болғанымен, иммундық және қоректік заттарға өте бай. Кейін өтпелі сүт, одан соң жетілген сүт қалыптасады.
Сондықтан ана сүті – тек қорек емес, нәрестенің иммундық жүйесін қолдайтын табиғи биологиялық тағам. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы мүмкіндігінше алғашқы алты айда нәрестені тек ана сүтімен тамақтандыруды, кейін қосымша тағам енгізе отырып, емізуді екі жасқа дейін немесе одан да ұзақ жалғастыруды ұсынады.
Ана сүтінің негізгі бөлігін су құрайды. Сондықтан алғашқы алты айда дені сау, толық мерзімінде туған нәрестеге қосымша су көп жағдайда қажет емес. Сүттегі су баланың сұйықтық қажеттілігін қамтамасыз етеді.
Ақуыздар нәрестенің бұлшықеті, ішкі ағзалары мен басқа да тіндерінің қалыптасуына қатысады. Ана сүтіндегі ақуыз сиыр сүтіндегі ақуызға қарағанда нәрестенің ас қорыту жүйесіне жеңілірек сіңеді. Оның құрамында лактоферрин, лизоцим және басқа да қорғаныш ақуыздары бар.
Майлар – нәресте үшін негізгі энергия көздерінің бірі. Сонымен қатар олар ми мен жүйке жүйесінің дамуына, көру қабілетінің қалыптасуына қажет. Ана сүтінде омега-3 және омега-6 май қышқылдары, соның ішінде DHA сияқты маңызды май қышқылдары кездеседі.
Көмірсулардың негізгі түрі – лактоза. Ол энергия береді және кальцийдің сіңуіне көмектеседі. Сонымен бірге ана сүтіндегі олигосахаридтер пайдалы ішек бактерияларының өсуін қолдап, зиянды микроорганизмдердің ішекке жабысып қалуына кедергі жасайды.
Ана сүтінде А, D, Е, К және В тобы дәрумендері, сондай-ақ кальций, фосфор, темір, мырыш және басқа минералдар бар. Олардың мөлшері нәрестенің қажеттілігіне бейімделген. Дегенмен кейбір жағдайда, мысалы, D дәрумені бойынша, балаға дәрігердің ұсынысымен қосымша препарат қажет болуы мүмкін.
Ана сүтінің ерекше қасиеті – оның иммундық қорғаныс жүйесі. Иммуноглобулиндер, әсіресе секреторлық IgA, нәрестенің ішек және тыныс жолдарының шырышты қабаттарын қорғауға көмектеседі. Сонымен қатар сүт құрамындағы иммундық жасушалар, лактоферрин және лизоцим инфекцияларға қарсы табиғи қорғанысқа ықпал етеді.
Ана сүті босанғаннан кейінгі кезеңдерге қарай өзгереді. Алғашқы күндері бөлінетін уыз қою әрі мөлшері аз болғанымен, иммундық және қоректік заттарға өте бай. Кейін өтпелі сүт, одан соң жетілген сүт қалыптасады.
Сондықтан ана сүті – тек қорек емес, нәрестенің иммундық жүйесін қолдайтын табиғи биологиялық тағам. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы мүмкіндігінше алғашқы алты айда нәрестені тек ана сүтімен тамақтандыруды, кейін қосымша тағам енгізе отырып, емізуді екі жасқа дейін немесе одан да ұзақ жалғастыруды ұсынады.
