Түркістан қалалық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармасының маманы “Санитас” емдеу сауықтыру орталығының медицина қызметкерлері арасында “Эпидемиологиялық паротит инфекциясының алдын-алу” тақырыбы бойынша семинар өтті.
Эпидемиологиялық паротит — халық арасында «шошқа ауруы» деп аталатын, вирустар арқылы таралатын жұқпалы ауру. Бұл дерт көбінесе сілекей бездерінің, әсіресе құлақ маңындағы бездердің қабынуымен сипатталады. Ауру балалар арасында жиі кездескенімен, ересектер де жұқтыруы мүмкін. Паротит дер кезінде анықталып, дұрыс емделмесе, әртүрлі асқынуларға әкелуі ықтимал.
Аурудың таралу жолдары
Эпидемиологиялық паротиттің қоздырғышы — паротит вирусы. Инфекция науқас адамнан сау адамға ауа-тамшы жолы арқылы, жөтелгенде, түшкіргенде немесе сөйлескенде бөлінетін сілекей тамшылары арқылы таралады. Сондай-ақ науқаспен жақын қарым-қатынаста болған кезде жұғуы мүмкін. Аурудың жасырын кезеңі әдетте 16–18 күнге созылады, бірақ 12–25 күн аралығында да болуы ықтимал.
Негізгі белгілері
Ауру бастапқыда дене қызуының көтерілуімен, әлсіздікпен, бас ауруымен, тәбеттің төмендеуімен және бұлшықеттердің сырқырауымен басталуы мүмкін. Кейін құлақ маңындағы сілекей бездері ісініп, бет тұсы үлкейеді. Науқас шайнағанда, жұтынғанда немесе ауызын ашқанда ауырсынуды сезінеді. Кейбір адамдарда ауру жеңіл өтсе, басқаларында асқынулар байқалуы мүмкін.
Емі және ықтимал асқынулары
Эпидемиологиялық паротитке қарсы арнайы вирусқа бағытталған ем көп жағдайда қолданылмайды. Емдеу дене қызуын төмендетуге, ауырсынуды жеңілдетуге және ағзаның қалпына келуіне көмектесуге бағытталады. Науқасқа тынығу, жеткілікті сұйықтық ішу және жұмсақ тағам тұтыну ұсынылады. Дәрі-дәрмектерді дәрігердің кеңесімен қабылдау қажет.
Ауру кейде ми қабықтарының қабынуына, ұйқыбездің қабынуына, ал ер адамдарда аталық бездің қабынуына әкелуі мүмкін. Сирек жағдайларда есту қабілетінің төмендеуі де кездеседі. Қатты бас ауруы, мойынның сіресуі, іштің қатты ауыруы немесе аталық бездің ісінуі байқалса, шұғыл медициналық көмекке жүгіну керек.
Алдын алу шаралары
Паротиттің алдын алудың ең тиімді жолы — вакцинация. Қызылша, қызамық және паротитке қарсы біріктірілген вакцина ұлттық екпе күнтізбесіне сәйкес салынады. Сонымен қатар қолды жиі жуу, бөлмені желдету, науқаспен жақын байланысты шектеу және ауру белгілері байқалған жағдайда медициналық көмекке жүгіну маңызды.
Қорытындылай келе, эпидемиологиялық паротит — алдын алуға болатын жұқпалы ауру. Вакцинациядан уақытылы өту, жеке гигиенаны сақтау және ауруды ерте анықтау инфекцияның таралуын азайтып, асқынулардың алдын алуға мүмкіндік береді.
