ЖАРАЙСЫҢДАР, ЖАС ӨРЕНДЕР!Жуырда Сауран ауданына қарасты Оранғай ауылында «100» шаршы дойбыдан балалар, жасөспірімдер арасында Түркістан облысының чемпионаты болып өтті. Онда Жаңа Иқан ауылының жас дойбышылары да қатысып, зор жетістікпен оралды. Дойбы — ежелден келе жатқан, логикалық ойлауға, тапқырлыққа, шешім қабылдауға баулитын үстел үсті ойыны. Бұл ойын екі адам арасында, қарама-қарсы жақтарда орналасқан 64 шаршыдан (8×8 тақта) тұратын алаңда өткізіледі. Әр ойыншыда 12 дойбы тасы болады. Бірі – ақ, екіншісі – қара түсті. Тастар тек қиғаш бағытта ғана қозғалады және қарсылас тасының үстінен секіру арқылы оны «жеп», ойыннан шығарады.
Ойынның басты мақсаты – қарсыластың барлық тастарын алу немесе оларды қозғала алмайтындай етіп жауып тастау. Әр ойыншы тастарын тек алға жылжыта алады, ал соңғы қатарға жеткен тас «хан» болып, артқа қарай да жүру мүмкіндігіне ие болады. Хан дойбы — ойын барысын күрделендіріп, жеңіске жету мүмкіндігін арттыратын маңызды элемент.
Дойбы — тек балаларға емес, ересектерге де пайдалы. Ол ойлау қабілетін дамытады, сабырлық пен шапшаңдықты қажет етеді. Бүгінгі таңда дойбыдан жарыстар мектептерде, аудандық және республикалық деңгейде жиі ұйымдастырылады. Сонымен қатар, халықаралық деңгейде де дойбының бірнеше түрлері бар: орыс, халықаралық, ағылшын, бразилиялық және тағы басқалар. Әрқайсысының өз ережесі мен ерекшелігі бар.
Қорыта айтқанда, дойбы — кез келген жастағы адамға пайдалы, зейінді арттыратын, бәсекеге қабілетті болуға тәрбиелейтін интеллектуалды ойын. Оны үйрену оңай, ал шебер болу — тәжірибе мен шыдамдылықты талап етеді.
