Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 2 қазандағы «Рецепттерді жазып беру, есепке алу және сақтау қағидаларын бекіту туралы» № ҚР ДСМ-112/2020 бұйрығы негізінде, дәрілік заттар және медициналық мақсаттағы бұйымдарды амбулаториялық негізде рецепт жазып беру, есепке алу және сақтау тәртібі бойынша емханаға қарасты құрылымдық бөлімшелердің жалпы тәжірибелі дәрігерлеріне, арнайы маман дәрігерлеріне медициналық кеңес отырысы өткізілді.
Рецепт жазу, оны есепке алу және сақтау тәртібі – дәрілік заттарды дұрыс, заңға сәйкес, әрі қауіпсіз түрде тағайындау мен таратуды қамтамасыз ететін маңызды процесс. Бұл тәртіп Қазақстан Республикасының «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Кодексі мен Денсаулық сақтау министрлігінің нормативтік-құқықтық актілеріне негізделеді.
1. Рецепт жазу тәртібі
Рецепт – дәрігер немесе медициналық білімі бар басқа маман тарапынан дәрілік затты науқасқа тағайындауға арналған жазбаша нұсқау. Ол тек білікті медицина қызметкері (дәрігер, фельдшер, акушер) тарапынан ғана жазылады.
Рецепт жазуда мынадай ережелер сақталады:
Рецепт арнайы бланкіде, анық және оқылатындай етіп, мемлекеттік немесе латын тілінде жазылады;
Пациенттің аты-жөні, жынысы, жасы, диагнозы және дәрігердің аты-жөні мен қолы көрсетіледі;
Дәрілік заттың халықаралық патенттелмеген атауы (ХПА) немесе саудалық атауы жазылады;
Препараттың мөлшері, дозасы, қолдану тәсілі мен жиілігі нақты көрсетіледі;
Жазылған күн мен рецептің жарамдылық мерзімі (әдетте 5 күннен 1 жылға дейін) белгіленеді.
Ерекше жағдайлар:
Психотроптық және есірткілік заттарға рецепт жазғанда қосымша рұқсаттар, мөрлер және арнайы нөмірленген бланкілер қолданылады.
Балаларға немесе қарттарға арналған дәрілерде жас ерекшелігі ескерілуі тиіс.
2. Рецепттерді есепке алу
Дәрілік заттарға жазылған рецепттер тиісті тіркеу журналдарында есепке алынады.
Есепке алу тәртібі:
Рецепттер жеке журналдарға тіркеледі, олардың әрқайсысы нөмірленіп, тігілген күйде сақталады;
Әсіресе психотроптық, есірткілік және улы заттарға арналған рецепттер ерекше есепке алынып, оларды жазуға, беруге және сақтауына жауапты адамдар тағайындалады;
Есепке алу үшін рецепттердің көшірмелері немесе түпнұсқалары сақталады;
Жазылған рецепт саны, түрі және мазмұны жөнінде ай сайын немесе тоқсан сайын есептер дайындалып, жоғарғы органға тапсырылады.
3. Рецепттерді сақтау тәртібі
Сақтау уақыты мен тәртібі:
Рецепттер арнайы шкафтарда немесе сейфтерде сақталады;
Есепке алынған рецепттер 1 жылдан кем емес уақыт бойы сақталады;
Психотроптық немесе есірткілік дәрілерге қатысты құжаттар 5 жылға дейін сақталуы мүмкін;
Сақтау кезінде рецептілердің бүтіндігі, қолжетімсіздігі және құпиялығы қамтамасыз етілуі тиіс.
Цифрлық жүйе:
Қазіргі таңда көптеген медициналық ұйымдар электрондық рецепт жазу жүйесіне көшуде. Бұл жүйе арқылы:
Пациенттің электронды картасында рецепт автоматты түрде тіркеледі;
Дәріханалармен байланыс жеңілдейді;
Жалған рецепт жазу немесе жоғалту қаупі азаяды;
Есеп пен бақылау автоматтандырылады.
Рецепт жазу, есепке алу және сақтау тәртібі – дәрілік қауіпсіздікті қамтамасыз ететін, дәрі-дәрмек айналымын бақылауға алуға мүмкіндік беретін жүйе. Бұл тәртіп медициналық көмек сапасын арттыруға, дәрілік заттарды дұрыс және қауіпсіз қолдануға, сондай-ақ заң бұзушылықтардың алдын алуға бағытталған.
Ережелерді қатаң сақтау – науқастың өмірі мен денсаулығын қорғаудың кепілі.
