Суық қарудың зияндығы және түрлері
Суық қару – адамзат тарихында ерте кезден қолданылып келе жатқан құралдардың бірі. Ол көбінесе соғыс, аңшылық немесе өзін қорғау мақсатында пайда болғанымен, қазіргі қоғамда суық қарудың зиянды жағы көбірек байқалады. Суық қару дегеніміз – адам денсаулығына және өміріне қауіпті зақым келтіруге бейімделген, атыс механизмі жоқ қарулар. Бұған әртүрлі пышақтар, қылыштар, қанжарлар, найзалар, балталар, кастеттер және тағы басқа құралдар жатады.
Суық қарудың зияндылығы ең алдымен оның адам өміріне қауіптілігінде. Қолданылу барысында ол ауыр жарақат салып қана қоймай, адамның өліміне де әкелуі мүмкін. Мұндай қаруды көбінесе тұрмыстық жанжалдарда, қылмыстық істерде, ұрлық пен тонау кезінде пайдаланады. Қоғамдық қауіпсіздікке төндіретін үлкен қатердің бірі – суық қарудың қолжетімділігі. Көптеген тұрмыстық құралдар (ас пышағы, балта, бұрағыш) белгілі бір жағдайда суық қару ретінде қолданылып кетуі мүмкін. Сондықтан заң жүзінде арнайы рұқсатсыз суық қаруды сақтауға, алып жүруге және қолдануға шектеулер қойылған.
Суық қарудың түрлерін бірнеше топқа бөлуге болады:
1. Қылыш және семсер тектес қарулар – қылыш, семсер, сапы. Бұлар негізінен кесу және шабу үшін қолданылады.
2. Пышақтар мен қанжарлар – асқан өткірлігімен және қолайлы формасымен ерекшеленеді. Қанжар – көбіне ұрыс жағдайына бейімделген.
3. Шаншып-соғатын қарулар – найза, сүңгі, істік сияқты ұзын сапты құралдар.
4. Соғатын және шауып түсіретін қарулар – балта, айбалта, шоқпар. Бұлардың соққы күші өте жоғары.
5. Арнайы дайындалған жасырын қарулар – кастет, сойыл, арнаулы тастар немесе металл заттар.
Суық қарудың қауіптілігі – оны жасырын алып жүруге, тез қолдануға және ауыр зардап келтіруге ыңғайлы болуында. Қазіргі заманда оның әскери маңызы азайғанымен, қылмыстық ортада жиі қолданылатыны алаңдатады. Жастар арасында да сәндік мақсатта немесе өз-өзін қорғау үшін суық қару алып жүру әдетке айналуда, бұл қауіпті жағдайларға әкелуі мүмкін.
Қорыта айтқанда, суық қару – адамзат мәдениеті мен тарихының бір бөлігі болғанымен, бейбіт қоғамда оның зияны зор. Ол адам өміріне тікелей қауіп төндіретін құрал болғандықтан, оның қолданылуына қатаң бақылау қажет. Жастарды құқықтық мәдениетке тәрбиелеу, суық қаруды дұрыс пайдаланбаудың салдарын түсіндіру – қоғам қауіпсіздігі үшін аса маңызды міндеттердің бірі.
