Балалардағы аппендицит Аппендицит – балаларда жиі кездесетін шұғыл хирургиялық аурулардың бірі. Құрт тәрізді өсіндінің қабынуы кезінде дер кезінде медициналық көмек көрсетілмесе асқынуларға әкелуі мүмкін. Негізгі белгілері: • Іштің кенеттен ауырсынуы (көбіне кіндік маңында басталып, оң жаққа ауысады); • Лоқсу, құсу; • Әлсіздік, тәбеттің болмауы; • Дене қызуының көтерілуі; • Іштің кебуі, нәжіс пен газдың жүрмеуі. Егер балаңызда осындай шағымдар байқалса, өз бетіңізше ем қолданбай, міндетті түрде дәрігерге жүгініңіз. Ерте жәрдем – баланың саулығының кепілі! Балалар денсаулығы – біздің басты байлығымыз.
Аппендициттің пайда болуы – бұл соқыр ішектің (аппендикстің) қабынуы нәтижесінде дамитын жедел хирургиялық ауру. Ол көбіне 10-30 жас аралығындағы адамдарда жиі кездеседі, бірақ кез келген жаста пайда болуы мүмкін. Аурудың негізгі себебі – аппендикстің ішкі қуысында бітелу және онда қабыну процесінің басталуы.
Аппендициттің пайда болуына әкелетін себептердің бірі – ішектің ішінде бөгде заттардың, нәжіс тасшаларының, паразиттердің немесе ісік тәрізді ұлпалардың жиналуы. Бұл заттар аппендикстің өзегін жауып, ішкі қысымды арттырады. Соның салдарынан қан айналымы бұзылып, бактериялар көбейіп, тіндер іріңдеп қабынады. Егер қабыну уақтылы емделмесе, ол іріңдеп жарылуы мүмкін, ал бұл жағдайда іш қуысына инфекция таралып, перитонит деп аталатын өте қауіпті асқыну дамиды.
Аппендициттің дамуына әсер ететін тағы бір фактор – дұрыс тамақтанбау. Талшыққа бай көкөністер мен жемістер аз тұтынылғанда ішек қызметі баяулайды, нәжіс қатаяды, нәтижесінде соқыр ішекке қысым түседі. Сонымен қатар, майлы және қуырылған тағамдарды, фастфудты көп пайдалану ішектің микрофлорасын бұзады, бұл да қабынуға жағдай туғызады.
Инфекциялық себептер де маңызды рөл атқарады. Кейбір жағдайларда аппендикстегі қабыну ішек микробтарының, әсіресе ішек таяқшалары мен стафилококктардың әсерінен дамиды. Организмнің жалпы иммундық қорғанысы төмендегенде бұл бактериялар белсеніп, соқыр ішекке зақым келтіреді.
Аппендициттің алғашқы белгілері көбіне іштің оң жақ төменгі бөлігінде пайда болатын ауырсынумен сипатталады. Алғашында ауырсыну кіндік маңында немесе жалпы іште сезіледі, кейін оң жаққа ығысады. Сонымен қатар жүрек айну, құсу, тәбеттің төмендеуі, іш қату немесе іш өту сияқты белгілер байқалады. Дене қызуы көтеріледі, жалпы әлсіздік пайда болады.
Бұл аурудың басты қаупі – оның тез дамуы. Кейде бірнеше сағаттың ішінде аппендикс жарылып, ірің іш қуысына тарайды. Сондықтан аппендицит күдігі туындаған жағдайда дәрігерге шұғыл түрде қаралу қажет. Диагноз нақты қойылғаннан кейін көбінесе хирургиялық жолмен аппендиксті алып тастау (аппендэктомия) жасалады.
Қорыта айтқанда, аппендициттің пайда болуы көп факторларға байланысты: дұрыс тамақтанбау, ішектің бітелуі, бактериялық инфекциялар және иммунитеттің әлсіреуі. Ал оның алдын алу үшін салауатты өмір салтын ұстану, талшыққа бай тағамдарды жиі пайдалану, ішек жұмысына көңіл бөлу және денсаулықты дер кезінде тексертіп отыру маңызды.
