
Профилактика – адам денсаулығын сақтау, түрлі аурулардың пайда болу қаупін азайту және халықтың өмір сүру сапасын жақсартуға бағытталған медициналық әрі әлеуметтік шаралар жиынтығы. Оның негізгі мақсаты – аурудың алдын алу, денсаулықты нығайту және салауатты өмір салтын қалыптастыру.
Профилактика бірнеше түрге бөлінеді. Біріншілік профилактика аурудың пайда болуына жол бермеуге бағытталған. Оған дұрыс тамақтану, дене белсенділігі, жеке бас гигиенасын сақтау, вакцинациядан өту және зиянды әдеттерден бас тарту жатады. Екіншілік профилактика ауруды ерте анықтауға арналған. Ол үшін медициналық тексеруден тұрақты өтіп, скринингтік зерттеулерге қатысу қажет. Ал үшіншілік профилактика созылмалы аурулардың асқынуын болдырмауға, науқастың жағдайын жақсартуға және еңбекке қабілеттілігін сақтауға бағытталады.
Денсаулықты қорғауда жеке гигиенаның маңызы зор. Қолды сабынмен жуу, таза су ішу, тағамды дұрыс өңдеу және бөлмені үнемі желдету жұқпалы аурулардың таралу қаупін төмендетеді. Сонымен қатар күнделікті дене шынықтырумен айналысу, жеткілікті ұйықтау, көкөністер мен жемістерді тұтыну ағзаның қорғаныс қабілетін нығайтады.
Медициналық профилактикада дәрігердің кеңесі мен жоспарлы тексерулердің орны ерекше. Қан қысымын, қандағы қант деңгейін және басқа да маңызды көрсеткіштерді бақылау көптеген ауруларды бастапқы кезеңде анықтауға көмектеседі. Өздігінен емделмей, дәрілік препараттарды маманның нұсқауымен қолдану да маңызды.
Профилактика тек медицина қызметкерлерінің міндеті емес. Әрбір адам өз денсаулығына жауапкершілікпен қарап, алдын алу шараларын күнделікті өміріне енгізуі керек. Білім беру ұйымдарында, еңбек ұжымдарында және қоғамдық орындарда денсаулық туралы ақпараттық түсіндіру жұмыстарын жүргізу де үлкен нәтиже береді.
Қорытындылай келе, профилактика – денсаулықты сақтаудың және аурулардың алдын алудың тиімді тәсілі. Ауруды емдегеннен гөрі оның алдын алу жеңілірек әрі тиімді. Сондықтан салауатты өмір салтын ұстану, уақытылы медициналық тексеруден өту және дәрігер ұсыныстарын орындау – ұзақ әрі белсенді өмір сүрудің негізгі кепілі.
